Hải quan Philippines: rượu, thuốc lá, tiền

Đang xếp vali thì có lúc phải dừng tay: "Cái này mang được không?" Vài chai rượu, một cây thuốc lá làm quà, bao nhiêu tiền mặt, thuốc uống hằng ngày. Trên mạng mỗi nơi một con số, khó biết số nào còn đúng.

Bài này giải thích hạn mức miễn thuế khi nhập cảnh Philippines được tổ chức theo cấu trúc nào — không phải để bạn học thuộc số, mà để biết cần kiểm tra gì, ở đâu.

⚠️ Nói rõ trước: quy định hải quan có thể thay đổi không báo trước, và quyết định cuối cùng thuộc về nhân viên hải quan tại chỗ. Số lượng, số tiền trong bài là những giá trị xuất hiện trong tài liệu hướng dẫn, nhưng không thể khẳng định vẫn còn hiệu lực. Trước khi đi, hãy tự kiểm tra thông báo của Hải quan Việt Nam, Cục Hải quan Philippines (Bureau of Customs) và Đại sứ quán Việt Nam tại Philippines. Bài viết này không phải là kết luận thông quan.

Vì sao quy định hải quan khó hiểu

Thứ nhất, quy định có nhiều lớp. Hạn mức miễn thuế (phạm vi không phải nộp thuế), việc được phép mang vào hay không, kiểm dịch (nông sản, thực phẩm động vật) và giấy phép của từng cơ quan (thuốc, thiết bị vô tuyến…) là các quy tắc khác nhau. Có món "trong hạn mức miễn thuế" vẫn không có nghĩa là mang được.

Thứ hai, nước đi và nước đến có quy định riêng. Quy định khi xuất cảnh Việt Nam, khi nhập cảnh Philippines, và hạn mức miễn thuế khi về lại Việt Nam là ba chuyện riêng biệt — nhưng trên mạng hay bị trộn lẫn.

Thứ ba, bài cũ không cập nhật vẫn nằm lâu trên kết quả tìm kiếm.

Vì vậy nguyên tắc của bài này là: đừng học thuộc số, hãy hiểu cấu trúc rồi kiểm tra con số trong ngày trên kênh chính thức ngay trước khi đi.

Rượu, thuốc lá — cấu trúc hạn mức cá nhân

Rượu và thuốc lá hành khách mang theo có phạm vi "đến mức này thì không tính thuế".

⚠️ Bài này không ghi số chai, số điếu cụ thể. Mỗi nguồn nêu một con số và đã từng sửa đổi; ghi số ở đây có thể chính là thông tin sai. Hãy kiểm tra trang hướng dẫn hành khách của Cục Hải quan Philippines ngay trước khi bay.

Thay vào đó, vài nguyên tắc thực tế:

• "Mua làm quà cho nhiều người" là rủi ro. Hạn mức miễn thuế dựa trên lượng dùng cho bản thân. Nhiều món giống nhau có thể bị xem là mang vào để kinh doanh.
• Đừng dồn phần của cả nhóm vào một vali. Hạn mức tính theo người; bốn người dồn rượu vào vali của một người thì người đó vượt hạn mức.
• Giữ túi và hóa đơn cửa hàng miễn thuế. Đưa ngay được nơi mua, giá mua thì thủ tục nhanh hơn.
• Nghĩ là đã vượt thì khai báo trước. Nộp thuế rồi đi khác hẳn với không khai rồi bị phát hiện.

Thuốc lá điện tử kiểm tra riêng. Loại tinh dầu hay loại làm nóng là mặt hàng mà quy định ở mỗi nước thay đổi nhanh. Đừng mặc định được đối xử như thuốc lá thường.

Tiền — peso và ngoại tệ khác quy định

Với tiền mặt, nên hiểu là "từ bao nhiêu thì phải khai báo", không phải "được mang tối đa bao nhiêu". Và peso Philippines với ngoại tệ (USD, VND…) có quy tắc khác nhau.

Peso Philippines (tiền nội địa)

• Có hạn mức được mang vào hoặc ra không cần phép trước. Mức được hướng dẫn là 50.000 peso/người.
• Vượt mức này được hướng dẫn là cần văn bản chấp thuận của Ngân hàng Trung ương Philippines (BSP) và khai báo với hải quan.

Ngoại tệ (USD, VND…)

• Được hướng dẫn là không giới hạn số tiền. Nhưng trên 10.000 USD (hoặc tương đương) phải khai báo bằng văn bản.
• "Tiền" ở đây không chỉ là tiền giấy — séc du lịch, séc và các giấy tờ có giá vô danh cũng được tính gộp.

Khi xuất cảnh Việt Nam cũng có mức phải khai báo ngoại tệ và tiền đồng. Con số cụ thể hãy xem thông báo của Hải quan Việt Nam — kiểm tra cả chiều đi lẫn chiều đến.

⚠️ Hai con số trên cũng có thể thay đổi theo chính sách. Định mang nhiều tiền thì hãy kiểm tra hướng dẫn của BSP, Cục Hải quan Philippines và Hải quan Việt Nam.

Lời khuyên thực tế: gần như không có lý do gì phải mang tiền mặt gần mức phải khai báo. Người Việt thường mang USD rồi đổi dần ra peso — cách đổi và nơi đổi xem ở đổi tiền Philippines: mang USD, đổi ở đâu.

Hàng cấm, hàng hạn chế — thuốc chữa bệnh nằm ở đây

Hoàn toàn không được mang vào khác với phải có phép mới được mang vào. Rắc rối thường đến từ nhóm thứ hai.

Thường bị cấm

• Ma túy, chất hướng thần
• Súng, đạn, chất nổ, và cả mô hình, linh kiện
• Văn hóa phẩm đồi trụy, tiền giả, hàng giả nhãn hiệu
• Dụng cụ cờ bạc

Có điều kiện, cần phép hoặc kiểm dịch

• Nông sản, thực phẩm động vật — trái cây tươi, rau, hạt giống, thịt và sản phẩm từ thịt. Bị kiểm dịch cả khi vào Philippines lẫn khi về Việt Nam. Xúc xích, khô bò, chà bông, gói gia vị mì có thành phần thịt cũng có thể bị giữ.
• Thuốc chữa bệnh — nói riêng bên dưới.
• Thiết bị vô tuyến như flycam (drone), bộ đàm — có quy định riêng.
• Nhiều thiết bị điện tử đắt tiền — vượt mức dùng cá nhân có thể bị tính thuế.

Thuốc chữa bệnh — thuốc dùng cá nhân thì sao

Đây là câu được hỏi nhiều nhất, và cũng khó khẳng định nhất.

• Nguyên tắc chung là "chỉ lượng bản thân dùng, để nguyên bao bì gốc". Đổ thuốc viên vào túi zip thì không có cách chứng minh đó là thuốc gì.
• Thuốc kê đơn nên mang kèm đơn thuốc hoặc giấy xác nhận của bác sĩ bằng tiếng Anh.
• Có thuốc thuộc diện kiểm soát vì hoạt chất — thuốc ngủ, an thần có chất hướng thần, một số thuốc cảm, một số thuốc giảm cân.
• ⚠️ Bài viết này không thể kết luận một loại thuốc cụ thể có mang được hay không. Có thuốc dùng thường xuyên thì hãy kiểm tra hướng dẫn của Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Philippines (FDA Philippines) và Đại sứ quán Việt Nam tại Philippines, và hỏi bác sĩ kê đơn nếu cần.

Thùng balikbayan — một cách gửi đồ khác

Nói đến thông quan ở Philippines thế nào cũng gặp từ thùng balikbayan (Balikbayan Box). Đây không phải chế độ dành cho du khách, nhưng biết khái niệm sẽ trả lời được câu hỏi "gửi đồ thế nào".

Là gì

• "Balikbayan" nghĩa là "người trở về". Người Philippines làm việc ở nước ngoài có truyền thống gửi cả thùng đồ dùng về cho gia đình, và thùng balikbayan là chế độ ưu đãi thuế gắn với truyền thống đó.
• Vận chuyển cơ bản bằng đường biển, nên mất vài tuần nhưng chi phí theo thể tích thấp.
• Giá tính theo cỡ thùng (nhỏ, vừa, lớn, jumbo), thường theo thể tích chứ không theo cân nặng.

Ai dùng được — chỗ hay hiểu nhầm

• Ưu đãi miễn thuế về cơ bản dành cho người Philippines ở nước ngoài (và người đủ điều kiện tương ứng). Du khách, du học sinh Việt Nam không tự động được hưởng.
• Có điều kiện như giới hạn giá trị, số lần mỗi năm, không áp dụng hàng thương mại.
• Còn việc gửi đồ bằng đường biển thì ai cũng dùng được, khi đó áp dụng quy tắc và giá của chuyển phát quốc tế, hàng hóa đường biển thông thường.

Thực tế với du khách, du học sinh

Ở lối hải quan sảnh đến — thực tế diễn ra thế nào

Bước 1 — Quầy nhập cảnh

Kiểm tra hộ chiếu và đăng ký trực tuyến. Đây chưa phải hải quan, không ai hỏi về hành lý. Đăng ký eTravel xem ở eTravel Philippines: cách đăng ký.

Bước 2 — Nhận hành lý

Kiểm tra thẻ hành lý xem đúng vali của mình không. Cầm nhầm vali giống nhau thì đồ bên trong cũng thành vấn đề của bạn.

Bước 3 — Lối hải quan

• Chia thành lối không có gì khai báo và lối có hàng khai báo.
• Được yêu cầu điền tờ khai thì ghi chính xác. Phân vân có nên ghi không thì ghi vẫn an toàn hơn.
• Soi chiếu X-quang có thể ngẫu nhiên hoặc chỉ định. Bị yêu cầu kiểm tra không có nghĩa là bạn có vấn đề.

Bước 4 — Khi bị hỏi

• Trả lời ngắn gọn, đúng sự thật: mục đích chuyến đi, thời gian lưu trú, trong vali có gì.
• Đùa hay nói quá không giúp gì. "Xin kiểm tra giúp tôi" tốt hơn "Tôi không biết".

Một điều cần nhớ: trong và ngoài sân bay, đừng xách hộ hành lý hay đồ của người lạ. "Không biết bên trong có gì" không phải lý do miễn trách nhiệm — ở sân bay nào cũng vậy. Bố cục sân bay Manila xem ở các nhà ga sân bay NAIA.

Danh sách kiểm tra trước khi bay

Nơi cần kiểm tra — ba chỗ là đủ

1. Cục Hải quan Philippines (Bureau of Customs) — hạn mức miễn thuế, hàng cấm, hàng hạn chế
2. Ngân hàng Trung ương Philippines (BSP) — mức khai báo tiền tệ
3. Hải quan Việt Nam — khai báo khi xuất nhập cảnh và hạn mức miễn thuế khi về nước (bài này không ghi số; xem thông báo hiện hành)

Trước khi đóng vali

• [ ] Rượu, thuốc lá trong hạn mức mỗi người? Không dồn phần cả nhóm vào một vali?
• [ ] Tổng tiền mặt và ngoại tệ không vượt mức khai báo? Nếu vượt, đã sẵn sàng khai báo?
• [ ] Thuốc còn nguyên bao bì gốc? Thuốc kê đơn có đơn thuốc tiếng Anh?
• [ ] Không có thịt, trái cây, hạt giống (kể cả đồ ăn làm quà)?
• [ ] Không mang thiết bị có quy định riêng như flycam, bộ đàm?
• [ ] Còn giữ hóa đơn cửa hàng miễn thuế?
• [ ] Không bỏ nhiều món giống hệt nhau?

Qua hết danh sách này cũng không đảm bảo thông quan; ngược lại, không mang gì đáng ngại mà vẫn bị kiểm tra cũng là chuyện thường. Khai báo trung thực, món nào phân vân thì đừng bỏ vào vali — đó là cách chắc nhất.

Các bài chuẩn bị trước chuyến đi nằm ở chuyên mục chuẩn bị.

Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Muốn mang vài chai rượu làm quà.

Đáp: Hạn mức miễn thuế dựa trên lượng dùng cho bản thân. Nhiều chai có thể bị đánh thuế hoặc tịch thu. Số lượng hãy xem hướng dẫn chính thức trước khi đi.

Hỏi: Mang mì gói được không?

Đáp: Sản phẩm có thành phần thịt có thể bị giữ khi kiểm dịch. Việc này theo quy định kiểm dịch của từng nước, bài này không thể kết luận.

Hỏi: Dùng thẻ tín dụng thì có liên quan đến khai báo tiền mặt không?

Đáp: Đối tượng khai báo là tiền mặt và giấy tờ có giá vô danh. Hạn mức thẻ thường không tính vào.

Hỏi: Không biết là vi phạm thì có được bỏ qua không?

Đáp: Thường "không biết" không phải lý do miễn trách nhiệm. Vì vậy phân vân thì nên khai báo.